skip to Main Content
043 - 3476946

Als bewegen niet meer vanzelfsprekend is!!

Gaat uw conditie achteruit of neemt de kracht in uw benen af? Is overeind komen moeilijk en raakt uw evenwicht wel eens verstoord? Iedere dag bent u afhankelijk van het functioneren van uw lichaam. Door ouderdom of ziekte is een goed functionerend lichaam soms niet meer vanzelfsprekend. Lopen, traplopen, fietsen, wassen, aankleden of huishoudelijke activiteiten worden dan moeilijker en de kans op vallen neemt toe.

Handicapped man using walker - rehabilitation at home

Ik ben Astrid Jacobs en geriatriefysiotherapeut, ik ben sinds 2007 werkzaam in de particuliere praktijk Fysio Daalhof in Maastricht en ben in 2007 gestart met de opleiding voor geriatriefysiotherapie, vooral ook omdat ik de doelgroep, de oudere patiënten, een fijne groep vindt om mee te werken. Tevens ben ik aangesloten bij Parkinsonnet en CVA netwerk. (www.parkinsonnet.nl) Ik ga nu in het kort uitleggen wat mijn werkzaamheden inhouden.

Waarom deze specialisatie?

Het aantal ouderen neemt toe. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal 65-plussers in 1990 bijna 2 miljoen bedroeg. Er wordt geschat dat dit aantal in 2020 ca. 4 miljoen zal bedragen. Het aantal ouderen neemt percentagegewijs het sterkste toe. De verwachting is dat het aantal ouderen tot voorbij 2050 zal stijgen. Binnen de beroepsvereniging voor fysiotherapie, het KNGF, zag men de noodzaak fysiotherapeuten aanvullend te scholen. De post HBO-opleiding voor geriatrie fysiotherapie die ik heb gevolgd kwam tot stand in samenwerking met Avans plus te Breda en het Nederlands Paramedisch Instituut .

Wat zijn ouderen?

Ouderen zijn 55-plussers. De volgende indeling wordt gebruikt:

1. 155 –65 jaar: de senior; staat nog volop in het leven.
2. 65 –75 jaar: de jongere oudere; heeft een actief bestaan: de actieve recreant.
3. 75 –85 jaar: de oude oudere.
4. 85 –plusser: de zeer oude oudere; de kans op verminderde activiteit en afhankelijkheid is vergroot.

Op weg naar een miljoen 80-plussers – Nieuwsbericht Erasmus MC, 4 juni 2010
Het aantal 80-plussers zal in Nederland groeien tot bijna een miljoen in 2025. De vrijwilligers die deze senioren helpen, verdienen veel meer ondersteuning. Mr. Anton Westerlaken van de Raad van Bestuur van het Erasmus MC heeft dit gisteren betoogd in de 5e Nationale Mantelzorglezing. Vrijwilligers die ouderen helpen, moeten veel meer worden gezien, gehoord en ondersteund, zei hij.

Wat is geriatrie?

Geriatrie is ouderengeneeskunde ofwel het medisch specialisme dat zich bezighoudt met de behandeling van ouderen. Weinig mensen weten wat geriatrie inhoudt. Het onderkennen en herkennen van geriatrische problematiek is een apart specialisme. Dit specialisme moet leiden naar optimale medische zorg voor de oudere. De mensen hebben de ongelukkige neiging te denken dat de oudere niet meer beschikt over al zijn vermogens. Als een jonge man weggaat en vergeten is waar zijn sleutels liggen, betekent dat niets, het is wel grappig. Maar als eenzelfde verstrooidheid voorkomt bij een oudere mens dan zegt men dat zijn geheugen achteruit gaat.

Op het gebied van de geriatrie en gerontologie bestaan een aantal fundamentele uitgangspunten:

1. veroudering is een ontwikkelingsproces. Niet alle ouderen van bv 80 jaar zijn gelijk. Er bestaan grote individuele verschillen.
2. Een hoge leeftijd is te danken aan de ontwikkeling van de wetenschap en techniek in de 20ste eeuw. Denk aan het vinden van penicilline , insuline , verbeterde hulpmiddelen en hygiëne, chirurgische ingrepen.
3. Ouderdom is een recent fenomeen. We blijven niet langer jong, maar worden langer oud.
4. Als mogelijk moeten we onderscheid maken tussen normale veroudering enerzijds en pathologische veroudering anderzijds. We nemen vaak aan dat functionele achteruitgang het gevolg is van het ouder worden. Ziekten kunnen echter ook een functionele achteruitgang tot gevolg hebben, en dit is geen normaal verouderingsverschijnsel.

Geriatriefysiotherapie en de thuissituatie

Geriatriefysiotherapie gericht op de thuissituatie is bij Fysio Daalhof ook mogelijk. De vergrijzing in Nederland en zeker ook in Limburg, heeft een tekort aan intramurale plaatsen tot gevolg. Tevens het feit dat mensen steeds langer zelfstandig thuis willen blijven wonen, maken dat de zorg aan huis bij ouderen toegespitst moet worden op de thuissituatie. Bij thuiszorgfysiotherapie gaat het om de inzet van een gespecialiseerde fysiotherapeut, die in de thuissituatie een uitgebreid fysiotherapeutisch onderzoek kan doen. Daarbij komen alle factoren aan bod die bijdragen aan het optimaal functioneren thuis.

Als geriatriefysiotherapeut zijn wij experts in het bewegingsapparaat van de mens. Wij kunnen de mobiliteit en de mogelijkheden van iemand heel goed inschatten en dit koppelen aan zijn of haar klacht. Zo beoordelen wij of en hoe iemand zich thuis nog veilig en zo goed mogelijk kan redden. Ook kunnen wij een belangrijk steentje bijdragen aan het optimaliseren van een revalidatie proces, waardoor ouderen bijvoorbeeld eerder en veilig naar huis kunnen na een opname. Wij streven naar een multidisciplinaire benadering van de oudere thuiswonende patiënt. Alle verwijzingen voor de geriatriefysiotherapeut komen via de huisarts, specialist of verpleeghuisarts maar kunnen ook worden aangedragen door wijkverpleegkundige, ergotherapeut en thuiszorg.

Wanneer komt u in aanmerking voor geriatriefysiotherapie?

Mogelijke hulpvragen:

1. Mijn beweeglijkheid gaat merkbaar achteruit.
2. Ik ben onzeker in mijn dagelijks functioneren.
3. Mijn uithoudingsvermogen neemt af. Ik ben vlug vermoeid.
4. Ik ben vergeetachtig.
5. Ik ben het afgelopen jaar al een paar keer gevallen.
6. Ik heb pijnklachten in mijn rug, heb ik osteoporose?
7. Ik kan niet meer zo goed trappenlopen.
8. Het lopen gaat achteruit.
9. Tillen en reiken gaat niet meer.
10. Ik heb een chronische aandoening.
11. Welke aandoeningen vallen zoal binnen de geriatrische fysiotherapie?

  • CVA ( hersenbloeding )
  • M. Parkinson
  • Status na een operatie
  • Dementiesyndroom
  • Multipele sclerose
  • Diabetes Mellitus
  • Osteoporose
  • COPD
  • Fracturen
  • Artrose
  • Reuma
  • Depressie en angststoornissen

De werkwijze van de geriatriefysiotherapeut

Tijdens de eerste afspraak worden uw klachten zorgvuldig in kaart gebracht. Uw gezondheid en dagelijks functioneren worden besproken, waarna er samen met u een behandelplan wordt opgesteld. Dit behandelplan is afgestemd op uw fysieke mogelijkheden en wensen. De behandeling bestaat uit bijvoorbeeld looptraining, evenwichtsoefeningen, valpreventie, arm- en handtraining of oefenen van het opstaan uit bed of stoel. De geriatriefysiotherapeut geeft daarnaast ook advies en voorlichting. Indien nodig wordt de behandeling afgestemd met andere zorgverleners en uw mantelzorger. De geriatriefysiotherapeut is geregistreerd in het centraal kwaliteitsregister van het KNGF en is lid van de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie in de Geriatrie (NVFG). De geriatriefysiotherapeut heeft na de studie fysiotherapie een 3 jarige opleiding tot geriatriefysiotherapeut gevolgd.

Als u meer wil weten over geriatriefysiotherapie lees dan verder op de officiële site van de NVFG

Waarom is bewegen goed voor ouderen?

Bewegen doet ieder mens, soms omdat dit nodig is om te blijven leven, soms vanwege het plezier wat men er aan beleeft. De kwaliteit van leven wordt voor een deel bepaald door bewegen. Dat positieve effect geldt ook voor de fysieke en geestelijke gezondheid van mensen. Met bewegen verleng je de gezonde levensverwachting, beïnvloed je vermijdbare sterfte, nivelleer je de gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen en verhoog je de kwaliteit van leven vooral bij chronisch zieken en gehandicapten. De manier waarop bewogen wordt verandert in de loop van het leven. Omdat een mens op oudere leeftijd minder in staat is om veel en intensief te bewegen, wordt er minder bewogen. “Rust roest”, oftewel: wie veel beweegt zal de mogelijkheden om te bewegen beter in stand kunnen houden, dan iemand die weinig beweegt. In de huidige tijd en samenleving bestaat het gevaar dat de ouder wordende mensen onvoldoende kunnen bewegen om zelfstandig allerlei dingen in het dagelijks leven te kunnen doen. Bij het bewegen spelen veel aspecten een rol, bijvoorbeeld de kwaliteit van spieren en botten, maar ook motivatie en manier van gedrag. Hoeveel en welke bewegingen we kunnen maken hangt af van enkele factoren zoals uithoudingsvermogen, kracht van de spieren, beweeglijkheid en coördinatie. Kwetsbare ouderen zijn ouderen die door diverse factoren uit balans dreigen te raken of geraakt zijn ten aanzien van hun zelfredzaamheid, maatschappelijke vaardigheden en communicatieve vaardigheden. Het gevolg hiervan is een neerwaartse spiraal van toenemend verlies in functioneren en verdergaande verstoring van de balans tussen draagkracht en draaglast. Er is sprake van steeds grotere zelfzorgtekorten, een toenemende vraag om hulp en de fysiotherapeutische zorg verplaatst zich naar het omgaan met, behandelen van en adviseren bij deze toenemende afhankelijkheid. Tijdelijke immobiliteit gaat op den duur gepaard met een vermindering van functies van het houdings- en bewegingsapparaat, zoals een afname van spierkracht en houdingscoördinatie. Hierdoor verhoogt immobiliteit het risico op een herhaling van vallen en heeft het een negatief effect op de kwaliteit van het leven.
Spierkracht en uithoudingsvermogen bij ouderen.

Met het ouder worden gaan spierkracht en conditie achteruit waardoor het soms moeilijker wordt om uw balans te houden. Hierdoor wordt de kans op een valongeval groter. Met voldoende lichaamsbeweging blijft u fit en staat u vaster op uw benen. Tot op zeer hoge leeftijd is het mogelijk om te werken aan uw fitheid. Daarnaast moet het natuurlijk ook leuk zijn om te bewegen. U kunt het beste een activiteit kiezen die goed bij u past, bijvoorbeeld een sport of hobby die u vroeger ook deed. Wij kunnen u daarbij helpen.

Duizeligheid en evenwicht

Duizeligheid en evenwichtsproblemen kunnen valongevallen en angst veroorzaken. Het is daarom belangrijk om hier iets aan te doen. Op deze pagina staat weergegeven wat duizeligheid is, wat de oorzaken zijn en wat u kan doen om duizeligheid te voorkomen.

Duizeligheid en evenwichtsproblemen worden beschreven als:

1. een oncontroleerbaar gevoel van draaien of bewegen;
2. een licht gevoel in het hoofd;
3. het gevoel flauw te vallen;
4. een onvast gevoel in de benen.

Deze gevoelens zijn erg vervelend en zijn soms zelfs een angstige ervaring.

Verschillende oorzaken!

Duizeligheid en evenwichtsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Niet in alle gevallen is echter een oorzaak aan te wijzen. Dit is vooral bij ouderen het geval. Hieronder staat een overzicht van verschillende soorten duizeligheid.

Draaiduizeligheid
Bij draaiduizeligheid heeft u het gevoel dat de omgeving om u heen beweegt. Soms voelt het alsof u zelf beweegt. U kunt ook gaan zweten, bleek wegtrekken of misselijk worden. Deze problemen kunnen te maken hebben met uw evenwichtsorgaan.

Licht gevoel in het hoofd
Een licht gevoel in het hoofd of het gevoel flauw te vallen kan verschillende oorzaken hebben, zoals het snel opstaan uit bed of stoel of door bepaalde medicijnen. Snel opstaan, kan een tijdelijke bloeddrukdaling veroorzaken, waardoor u duizelig wordt. U kunt dit voorkomen door rustig, stap voor stap, op te staan. Door u ergens aan vast te houden heeft u extra stabiliteit. De volgende medicijnen kunnen duizeligheid veroorzaken: plaspillen, bloeddrukpillen, slaappillen, kalmeringsmiddelen, anti-depressiva, sommige pijnstillers, sommige antibiotica en sommige anti-epileptica. Het kan soms helpen om andere medicijnen te gebruiken als u last heeft van duizeligheid. Pas echter nooit zelf uw medicatie aan, maar doe dit in overleg met u (huis)arts. Spanning, angst, somberheid en vermoeidheid kunnen ook voor een licht gevoel in het hoofd zorgen. Andersom kan duizeligheid ook angst veroorzaken.

Onvast gevoel in de benen
Vooral bij ouderen komt een onvast gevoel in de benen voor. Als u zit of ligt is de duizeligheid weg. Verschillende oorzaken spelen hierbij een rol, zoals zwakte van beenspieren, verminderd gevoel in de benen en voeten, slecht zien en bijwerkingen van medicijnen.

Evenwichtsproblemen
Het evenwichtsgevoel wordt vaak minder bij het ouder worden. Als u uw evenwicht verliest is het ook moeilijker om uw lichaamshouding snel aan te passen. Hierdoor valt u sneller. Ook wanneer u slechter ziet of pijn heeft aan heupen, knieën of voeten door gewrichtsslijtage, is het moeilijker uw evenwicht te bewaren.

Wegraking
Bij een wegraking (syncope) verliest u plotseling uw bewustzijn en komt u na enige tijd vanzelf weer bij. Een wegraking kan optreden als gevolg van ‘duizeligheid’. Wanneer dit heeft plaatsgevonden is het belangrijk om contact op te nemen met uw arts voor nader onderzoek.

Wat kunt u doen?
1. Met de geriatriefysiotherapeut kunt u oefeningen doen voor het evenwicht en de balans. Sinds 1 januari 2006 kunt u zonder verwijsbriefje naar de fysiotherapeut.
2. Overleg bij gebruik van bovenstaande medicijnen met uw arts over bijwerkingen.
3. Sta voorzichtig op als u soms duizelig bent bij het opstaan. U kunt bij het opstaan uit bed ook eerst wat oefeningen doen om de bloeddruk op peil te brengen.
4. Zorg dat u goed kunt zien.
5. Train voor een betere balans, spierkracht en uithoudingsvermogen.
6. Het gebruik van een loophulpmiddel kan uitkomst bieden. Wij kunnen eventueel in samenspraak met een ergotherapeut(e) kijken of u een loophulpmiddel nodig heeft en welk loophulpmiddel voor u het meest geschikt is.
7. Als u duizelig wordt bij het bukken, kunt u voorkomen dat u moet bukken bij het aan- en uittrekken van schoeisel.